ارتودنسی

یکی از پرتقاضاترین خدمات و درمان‌های دندانپزشکی حال حاضر، درمان ارتودنسی است. این درمان را می‌توان برای افراد با شرایط مختلف و در سنین متفاوت انجام داد. ارتودنسی انواع مختلفی دارد و شرایط و شیوه انجام آن هم بسته به شرایط متفاوت است.

در ادامه ی مقاله برای کسب اطلاعات بیشتر درباره ی ارتودنسی دندان با ما همراه باشید.

ارتودنسی دندان چیست؟

ارتودنسی دندان یکی از روش‌های درمانی برای بهبود شکل ظاهری  و عملکرد بهتردندانهاست که طی مراحل مختلف با نظارت کامل متخصص انجام می‌گیرد.

انواع ارتودنسی:

ارتودنسی ثابت: رایج ترین نوع ارتودنسی از جنس فلز نقره ای رنگ می باشد. ارتودنسی ثابت همان براکت های فلزی

نقره ای رنگ می باشند که با چسب مخصوص به دندان ها متصل می شوند. ارتودنسی ثابت به نوبه ی خود دارای انواع : بریس های سرامیکی، بریس های خود تنظیم (دیمون) و بریس های پشت دندانی می باشد.

ارتودنسی متحرک: در این روش بیمار می تواند دستگاه ارتودنسی را در حین غذا خوردن از دهان خارج کند. این دستگاه معمولا برای اصلاح مشکل فک و ناهماهنگی های جزئی دندان استفاده می شود. دستگاه ارتودنسی متحرک برای هر دو فک بالا و پایین قابل استفاده است. جنس پلاک متحرک از پلاستیک همراه با فلز ساخته شده که ناهماهنگی دندان ها را با فشار کم و تدریجی مرتب می کند.

مدت زمان درمان ارتودنسی چقدر است؟

مدت زمان ارتودنسی برای هر فرد متفاوت خواهد بود. زمان درمان ارتودنسی به سن و نوع ناهنجاری دندان متفاوت بوده. اما به طور معمول مدت زمان ارتودنسی ثابت حداقل ۱.۵ تا ۳ سال می باشد. در ارتودنسی متحرک این زمان کاملا نامعلوم است. مرتب استفاده کردن از پلاک های دندانی به کوتاه شدن طول دوره درمان کمک بسزایی می کند.

بهترین سن مراجعه به ارتودنیست چه سنی است؟

بازه زمانی ۱۰ تا ۱۴ سالگی بهترین سن مراجعه به ارتودنتیست است. در این سن، هنوز ترکیبی از دندان‌ های شیری و دائمی در دهان کودکان وجود دارد و بهترین سن برای پیشگیری، تشخیص و درمان اولیه ناهنجاری‌ ها یا مشکلات دندان و فکی کودکان است. در صورت عدم مراجعه در این سنین، والدین باید در سنین بالاتر هزینه، وقت و حوصله بیشتری جهت درمان به خرج دهند.

آیا جدا شدن براکت از دندان در طول درمان اهمیت دارد؟

نیروی مورد نیاز برای حرکت دندان‌ها از سیم ها به براکت‌ها وارد می‌شود. بنابراین درصورتی که مشکلی برای براکت‌ها پیش بیاید، دندان‌ها از مسیر درمان خارج می‌شوند و طول درمان طولانی‌تر خواهد شد. بنابراین در صورت کنده شدن براکت ها حتما باید برای چسباندن مجدد آن  و رزرو نوبت با متخصص ارتودنسی خود درتماس باشید.

چه کسانی به ارتودنسی دندان نیاز دارند؟

برخی از افراد به دلیل فرم دهان و دندان خود و یا مشکلاتی که به دلیل نامنظم بودن دندان‌ها با آن مواجه می‌شوند به ارتودنسی دندان نیاز دارند.

• دندان‌های به هم ریخته
• دندان‌های فشرده
• فاصله داشتن دندان‌ها
• رویش نامناسب دندان‌ ها
• چرخش دندانی
• دیپ بایت ( جلو زدگی دندانهای فک بالا )
• کراس بایت ( جلو زدگی دندانهای فک پایین)

عوامل موثر بر طول دوره درمان ارتودنسی دندان:

طول دوره درمان ارتودنسی دندان، ثابت نیست و برای هر فرد با توجه به شرایط او می‌تواند متفاوت باشد. برخی از عوامل موثر بر طول دوره درمان عبارت است از:

• نوع و شدت مشکلات ارتودنسی: میزان انحراف دندان‌ها، فاصله بیش از حد بین دندان‌ها و… باعث طولانی شدن مدت زمان درمان می‌شوند.
• همکاری بیمار: رعایت رژیم غذایی، توجه به بهداشت دهان، مراجعه منظم به دندانپزشک و… سرعت درمان را افزایش می‌دهند.
• وضعیت سلامت عمومی فرد: مشکلات سلامتی مانند: بیماری‌های لثه، عفونت‌های دهانی، قند خون بالا و… روند درمان را کُند می‌کنند.
• ویژگی‌های فیزیولوژیکی فرد: نوع دندان‌ها، سن ، عادت‌های غذایی و… در طولانی شدن یا کوتاه شدن دوره درمان تاثیرگذار هستند.

عوارض عدم انجام ارتودنسی :

اگر ارتودنسی برای بیماران دارای ناهنجاری های فک و دندان انجام نشود عوارض مختلفی برای بیماران بروز می کند. از جمله این عوارض می توان به:

• پوسیدگی دندان ها
• مشکلات لثه ای
• مشکلات تنفسی
• خوب جویده نشدن غذا و مشکلات گوارشی
• سر درد مشکلات TMJ

 احساس درد در گردن، شانه و پشت از دیگر عوارض ناهنجاری های فک و دندان و انجام ندادن درمان ارتودنسی می باشد. همچنین دندان های کج و نامرتب به زیبایی ظاهر بیمار آسیب می زند.

مزایای ارتودنسی دندان چیست؟

• بهبود سلامت دهان و دندان
• بهبود جویدن و گفتار
• بهبود زیبایی لبخند و صورت
• افزایش اعتماد به نفس
• افزایش طول عمر دندان
• کاهش احتمال ایجاد جرمهای دندانی

نکات ومراقبتهای بعد از درمان ارتودنسی:

احتمال این که دندان‌ها پس از اتمام درمان ارتودنسی به موقعیت نامرتب اولیه برگردد، وجود دارد. برای جلوگیری از این برگشت باید حتما از ریتینر یا پلاک نگه دارنده ارتودنسی استفاده کرد.

نگهدارنده بعد از ارتودنسی ، یک دستگاه دندانپزشکی است که برای حفظ تراز و موقعیت دندان‌ها پس از درمان ارتودنسی استفاده می‌شود.

زمانی که دوره درمان ارتودنسی به اتمام رسید، استفاده از نگهدارنده‌ها نقش بسیار دارد.

• استفاده از نگهدارنده های ارتودنسی جزئی از درمان ارتودنسی می باشد و در صورت عدم استفاده از نگهدارنده هرگونه برگشت نتایج درمان به عهده فرد می باشد.
• 4 ماه پس از اتمام درمان ارتودنسی برای اولین معاینه و بررسی وضعیت دندانها به ارتودنتیست خود مراجعه کنید.
• نگهدارنده ارتودنسی، دستگاهی نیمه دائمی است که در ابتدا به‌صورت تمام‌وقت (به جز هنگام غذا خوردن و مسواک زدن)استفاده می‌شود، اما بعد از اولین معاینه اگر وضعیت دندانها مناسب بود، استفاده از آن به‌صورت شبانه یا چند ساعت در روز محدود می‌شود. همچنین این روند طی 2 سال ممکن است ادامه داشته باشد و بعد از آن به صورت تدریجی با تشخیص ارتودنتیست، دیگر نیازی به استفاده ازاین نگهداره‌ها نیست و بیمار می‌تواند بدون نگهدارنده زندگی طبیعی خود را ادامه دهد.
• هنگام مراجعه برای معاینات در زمان های پس از اتمام درمان حتما پلاک های متحرک خود را به همراه داشته باشید.
• در صورت شکستن سیم نگهدارنده ی ثابت ، فرد باید حتما تا زمان تعمیرسیم، به صورت شبانه روز از نگهدارنده متحرک استفاده نماید.
• تهیه و همراه داشتن فتوگرافی اتمام درمان و نگهدارنده های متحرک در بررسی ها و معاینات دوره ای الزامی است.
• برای تمییز کردن پلاک های نگهدارنده متحرک از مسواک نرم و مایع ظرفشویی یا دستشویی استفاده نمایید.
• خود پلاک را با آب گرم و با مسواک به صورت آرام شستشو دهید و گاهی اوقات از قرص های ضد باکتری موجود در داروخانه ها استفاده کنید.
• در صورت خارج کردن پلاک، آن را در محفظه مخصوص به خود قرار دهید.
• قبل از قرار دادن پلاک و پس از خارج کردن آن، باید دندان‌ها را به طور منظم و صحیح تمیز کنید. استفاده از مسواک و نخ دندان راه‌هایی هستند که می‌توانید از آنها برای رعایت بهداشت دهان و دندان استفاده کنید.